BẢO TỒN VƯỢN MÁ TRẮNG TẠI KHU DỰ TRỮ THIÊN NHIÊN MƯỜNG NHÉ

Nằm ở điểm cực Tây của Tổ quốc, Khu Dự trữ Thiên nhiên Mường Nhé (tỉnh Điện Biên) là khu vực ngã ba biên giới và là một trong những vùng có giá trị bảo tồn đa dạng sinh học tiêu biểu của khu vực Tây Bắc Việt Nam. Tuy nhiên, các hệ sinh thái nơi đây vẫn đang chịu nhiều áp lực từ con người như săn bắt, bẫy động vật hoang dã, khai thác gỗ và chăn thả gia súc trong rừng tự nhiên. Mường Nhé còn được biết đến là nơi sinh sống của vượn má trắng (Nomascus leucogenys) – một trong những loài linh trưởng nguy cấp nhất ở Việt Nam và trên thế giới.

từ trái qua phải Hình 1: Vượn đen má trắng (con đực và con cái)

Hình 2: Hoạt động điều tra vượn má trắng tại hiện trường

Hình 3: Khu Dự trữ Thiên nhiên Mường Nhé

©CCD/2026

Từ tháng 11/2025 đến tháng 01/2026, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Ban Quản lý Khu Dự trữ Thiên nhiên Mường Nhé triển khai chương trình điều tra vượn má trắng ngoài thực địa, đồng thời thực hiện các hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức cho cộng đồng vùng đệm. Các hoạt động này giúp người dân hiểu rõ hơn về mức độ nguy cấp của loài cũng như các quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ loài linh trưởng đặc biệt này. Chương trình được hỗ trợ bởi Quỹ Rufford và Quỹ Mohamed bin Zayed về bảo tồn loài.

Kết quả điều tra đã khẳng định Mường Nhé là một trong những khu vực quan trọng đối với công tác bảo tồn vượn má trắng tại Việt Nam. Bên cạnh đó, nhóm khảo sát cũng ghi nhận sự hiện diện của nhiều loài động vật nguy cấp khác, tiếp tục khẳng định vai trò then chốt của Mường Nhé trong nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học của cả nước và khu vực Tây Bắc.

từ trái qua phải:

Hình 4: Tổ chức buổi truyền thông cho người dân tại bản Nậm San 2 – xã Mường Nhé

Hình 5: Người dân tham dự và chia sẻ thông tin về vượn má trắng và các loài hoang dã khác tại Mường Nhé.

Hình 6: CCD phối hợp với Khu Dự trữ Thiên nhiên Mường Nhé đặt các bảng truyền thông ở thôn bản và trường học

Hình 7: Treo biển truyền thông tại các trường Tiểu học và Trung học cơ sở xã Sín Thầu

Hình 8: Treo biển truyền thông tại bản Nậm San 2 – xã Mường Nhé

©CCD/2026

Thông qua các chương trình truyền thông tại thôn bản, người dân được cung cấp thông tin về vượn đen má trắng, vai trò của loài trong hệ sinh thái, cũng như các quy định của pháp luật về bảo vệ rừng và động vật hoang dã – đặc biệt là các loài linh trưởng nguy cấp.

Những thông tin thu thập được về quần thể vượn sẽ là cơ sở quan trọng để Mường Nhé xây dựng các kế hoạch bảo tồn cụ thể, có trọng tâm và hiệu quả hơn. Đồng thời, các hoạt động truyền thông cũng góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy trách nhiệm của cộng đồng địa phương trong việc chung tay bảo vệ rừng và đa dạng sinh học. CCD kỳ vọng rằng sự phối hợp chặt chẽ giữa CCD, Khu Dự trữ Thiên nhiên Mường Nhé và cộng đồng địa phương sẽ góp phần bảo vệ lâu dài các giá trị đa dạng sinh học độc đáo của khu vực này.