Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nam Nung thuộc địa phận tỉnh Đắk Nông. Nam Nung là vùng đầu nguồn xung yếu của 2 sông lớn là Sông Đồng Nai và Sông Krong Nô với hệ sinh thái rừng lá rộng thường xanh. Khu bảo tồn cũng là nơi sinh sống của nhiều loài động, thực vật hoang dã, loài đặc hữu của Việt Nam và vùng Đông dương. Nhằm nâng cao năng lực cho Khu bảo tồn để bảo vệ các hệ sinh thái rừng, giá trị đa dạng sinh học ở đây và tiến tới chuẩn khóa quy trình tuần tra, báo cáo của khu bảo tồn, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp cùng Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nam Nung tổ chức khóa tập huấn sử dụng bộ Công cụ Quản lý dữ liệu và Báo cáo tuần tra (SMART) cho hơn 30 cán bộ của Khu bảo tồn. Hình 1: Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nam Nung (©CCD/2023) Chương trình tập huấn chia thành 2 giai đoạn (i) chia sẻ tính năng của bộ công cụ và thiết kế mô hình dữ liệu theo nhu cầu quản lý của khu và các trạm bảo vệ rừng, (ii)  thiết lập các mẫu dữ liệu tuần tra, thu thập, quản lý dữ liệu, xây dựng báo cáo cho hệ thống SMART chung của khu. Trong chương trình tập huấn, cán bộ của Khu bảo tồn đã hoàn thành việc thiết lập mô hình dữ liệu, các tuyến, các phiếu thông tin trên các thiết bị thu thập dữ liệu cầm tay và điện thoại thông minh, thực hành trên thực địa với các phiếu và tuyến tuần tra đó sau đó nhập liệu, xử lý thông tin và truy xuất báo cáo. Qua chương trình tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật, CCD sẽ hỗ trợ Khu bảo tồn thiết lập một bộ cơ sở dữ liệu chuẩn, trong đó tích hợp các thông tin tuần tra, bảo vệ và các thông tin về đa dạng sinh học nhằm tiến tới chuẩn và đồng bộ hóa các hoạt động bảo vệ cũng như bảo tồn của khu trong một nền tảng quản lý và báo cáo chung. Hệ thống dữ liệu SMART sẽ giúp khu quản lý một cách hiệu quả các hoạt động bảo vệ, các dữ liệu về đa dạng sinh học, tác động để có các biện pháp quản lý, bảo tồn hiệu quả nhất. Từ trái qua phải Hình 2: Hướng dẫn thực hành xây dựng mô hình dữ liệu và phiếu tuần tra (©CCD/2023) Hình 3: Thực hành công cụ SMART trên điện thoại thông minh (©CCD/2023) CCD sẽ tiếp tục phối hợp với Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nam Nung cập nhật, hiệu chỉnh mô hình dữ liệu, các tuyến và phiếu tuần tra phù hợp nhất với mục tiêu quản lý và nhiệm vụ báo cáo của mình. CCD đã và đang nỗ lực hỗ trợ các Khu bảo tồn, Vườn quốc gia và các chủ rừng chuẩn hóa hệ thống quản lý thông qua ứng dụng các công cụ và mô hình quản lý tiên tiến. Việc áp dụng đồng bộ các công cụ quản lý như SMART sẽ giúp nâng cao tính chính xác, minh bạch và hiệu quả quản lý, bảo tồn các loài, đa dạng sinh học trong các khu bảo vệ nói riêng và trong ngành lâm nghiệp nói chung.

Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Huống có tổng diện tích hơn 46.400 ha, nằm trên địa giới hành chính của nhiều huyện và là một trong các khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao ở tỉnh Nghệ An. Tuy nhiên, giá trị đa dạng sinh học vẫn bị đe dọa do thiếu sự hỗ trợ quan trọng của người dân vùng đệm khi họ vẫn đang phụ thuộc vào tài nguyên rừng. Nhằm nâng cao nhận thức để giảm các tác động tới rừng và đa dạng sinh học, Khu bảo tồn đã thực hiện các hoạt động truyền thông và giáo dục môi trường (TT&GDMT) cho cộng đồng. Tuy nhiên, các hoạt động này chưa thật sự mang lại hiệu quả và thu hút người dân tham gia do thiếu nguồn lực và tính đa dạng. Thêm vào đó, một bất cập khác là cán bộ và nhân viên của Pù Huống ít được trau dồi các kỹ năng TT&GDMT trong lập kế hoạch, tổ chức và thực hiện được các chương trình truyền thông hiệu quả. Nhằm khắc phục các bất cập đó và cũng là một phần trong chương trình nâng cao năng lực cho các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát Triển (CCD) đã phối hợp với Ban quản lý Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Huống tổ chức chương trình tập huấn kỹ năng truyền thông, giáo dục môi trường cho cán bộ, nhân viên của Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Huống. Chương trình tập huấn tập trung vào các vấn đề cơ bản của một chương trình TT&GDMT hiệu quả bao gồm việc thiết kế, lập kế hoạch, cách thức tổ chức thực hiện, duy trì và đánh giá hiệu quả trên thực tế. Đây là lần đầu tiên một chương trình tập huấn về TT&GDMT được thực hiện tại Khu BTTN Pù Huống. Bên cạnh việc tổ chức tập huấn cho cán bộ, nhân viên, CCD cũng đã hỗ trợ Khu bảo tồn lập kế hoạch, tổ chức chương trình truyền thông về bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên cho người dân của 9 xã vùng đệm của Pù Huống. Chương trình truyền thông sẽ giúp nâng cao kiến thức và trách nhiệm của cộng đồng với các nỗ lực bảo vệ, phục hồi rừng và đa dạng sinh học tại địa phương. Hoạt động truyền thông tại cộng đồng còn nhằm mục đích giúp các kiểm lâm và cán bộ của Pù Huống nắm bắt và áp dụng có hiệu quả các   các kiến thức và kỹ năng được tập huấn vào việc thực hiện chương trình và sự kiện truyền thông trong thực tế ở địa phương và các thôn, bản vùng đệm. Với sứ mệnh của mình, CCD đã và tiếp tục hỗ trợ các đối tác ở địa phương, các ban quản lý rừng phòng hộ, khu bảo tồn, vườn quốc gia nâng cao năng lực của các bộ, tăng cường hiệu quả quản lý và thực hiện các chương trình bảo tồn và truyền thông hiệu quả. Bên cạnh các nỗ lực quản lý, tuần tra hiệu quả, các hoạt động truyền thông sẽ rất quan trọng giúp nâng cao nhận thức, trách nhiệm của công chúng với các nỗ lực bảo vệ, phục hồi tự nhiên và bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam.

Ngày 26/10, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Công ty Cổ phần SMEC Việt Nam và Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh trồng 300 cây thuộc nhóm gỗ lớn nhằm góp phần phục hồi rừng và nâng cao giá trị đa dạng sinh học và phòng hộ đầu nguồn. Việc trồng các cây gỗ lớn, loài bản địa cũng góp phần phục hồi sinh cảnh tự nhiên là nơi sống của nhiều loài động, thực vật hoang dã ở địa phương, góp phần nâng cao độ che phủ, điều hòa không khí, ứng phó với thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu.  Từ trái qua phải:Hình 1: Chung tay trồng, bảo vệ rừng và đa dạng sinh học!Hình 2: Có một cây là có rừng!@CCD/2023 Trong nỗ lực chung về trồng rừng, phục hồi các sinh cảnh tự nhiên ở khắp các vùng trong cả nước, CCD đang hợp tác với các cá nhân, tập thể, khối doanh nghiệp thực hiện các hoạt động trồng cây, gây rừng. Các hoạt động trồng cây cũng là một phần trong Chương trình Tăng cường nhận thức và Trách nhiệm của công chúng về bảo tồn đa dạng sinh học, chống suy thoái và mất rừng tại Việt Nam mà CCD đang thực hiện trong sốt 5 năm qua và trong thời gian tới. Hình 3: Chung tay trồng và phục hồi rừng vì MỘT VIỆT NAM XANH!@CCD/2023

Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên là vùng đầu nguồn sông Chu thuộc huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Khu bảo tồn được biết đến là một trong các khu vực có tính đa dạng sinh học cao và là nơi sinh sống của nhiều loài động, thực vật đặc hữu, nguy cấp như Vượn bạc má (Nomascus leucogenys) , Voọc xám ( Trachypithecus phayrei) , Mang pù hoạt ( Muntiacus rooseveltorum); Sa mu dầu (Cunninghamia konishii ); Vù hương ( Cinnamomum balansae )... và nhiều loài động, thực vật quý hiếm khác.  Là một khu bảo tồn có giá trị đa dạng sinh học cao bậc nhất ở các tỉnh phía Bắc, tuy nhiên Xuân Liên chỉ có 33 cán bộ gồm cả hành chính và cán bộ làm công tác bảo vệ rừng. Sự chênh lệch giữa số lượng cán bộ và diện tích rừng phải quản lý đang là một khó khăn không chỉ của Xuân Liên mà của nhiều ban quản lý rừng đặc dụng và phòng hộ khác, do đó ảnh hưởng tới hiệu quả quản lý giám sát rừng, đa dạng sinh học, và ngăn chặn vi phạm,... Để hỗ trợ các ban quản lý rừng đặc dụng và phòng hộ trong việc nâng cao hiệu quả quản lý và ứng dụng công nghệ trong việc giám sát rừng, đa dạng sinh học, và chuẩn hóa hệ thống tuần tra, báo cáo, bộ công cụ SMART và ứng dụng Giám sát rừng toàn cầu (GFW) đã được áp dụng cho ban quản lý khu bảo tồn Xuân Liên và Ban quản lý Rừng phòng hộ Thường Xuân và các nhóm tuần tra cộng đồng của hai ban quản lý. Việc áp dụng công cụ SMART và GFW sẽ giúp nâng cao hiệu quả tuần tra, thu thập và quản lý thông tin một cách đồng bộ giữa Kiểm lâm, Cán bộ bảo vệ rừng chuyên trách và các nhóm tuần tra cộng đồng. Từ đó giúp cho công tác lập kế hoạch quản lý các trạm, các tổ nhóm tuần tra rừng cộng đồng cũng như hoạt động quản lý thông tin và báo cáo trở nên dễ dàng hơn.  từ trái sang phải:Hình 1: Tập huấn cho các cán bộ Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Thường Xuân về ứng dụng SMART và GFWHình 2: Tập huấn cho các tổ tuần rừng cộng đồng về ứng dụng GFW và SMART(©CCD/2023) Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Xuân Liên và Ban quản lý Rừng phòng hộ Thường Xuân tổ chức các khóa tập huấn về ứng dụng SMART và giới thiệu ứng dụng GFW trong tháng 3, 4 năm 2023. Các lớp tập huấn có sự tham gia của các tổ tuần tra cộng đồng từ 7 xã vùng đệm của Xuân Liên và cán bộ đến từ 6 trạm quản lý và bảo vệ rừng thuộc Ban quản lý rừng phòng hộ Thường Xuân. Cũng trong chương trình hỗ trợ kỹ thuật này, CCD đã hỗ trợ xây dựng và hoàn thiện mô hình dữ liệu SMART chuẩn cho Xuân Liên và Ban quản lý Rừng phòng hộ Thường Xuân. Các trạm kiểm lâm, tổ bảo vệ rừng chuyên trách và nhóm tuần tra cộng đồng cũng đã được trang bị máy tính bảng để hỗ trợ công tác thu thập dữ liệu trong quá trình tuần tra. Hình 3: Các buổi tập huấn có sự phối hợp giữa lý thuyết và thực hành trên thực địa (©CCD/2023) Để hỗ trợ triển khai hiệu quả, CCD sẽ tiếp tục các hoạt động tập huấn nhắc lại, hỗ trợ trợ các ban hoàn thiện mô hình dữ liệu, các mẫu báo cáo và tham gia tuần tra định kỳ với các trạm, nhóm tuần tra cộng đồng để hướng dẫn thu thập thông tin theo đúng quy trình tuần tra. Việc số hóa và áp dụng công nghệ cải thiện đáng kể công tác quản lý rừng, hệ thống báo cáo và nâng cao được việc quản lý công việc của các trạm, đội và nhóm tuần tra. CCD sẽ tiếp tục hỗ trợ các khu bảo tồn, ban quản lý rừng đặc dụng ở tỉnh Thanh Hóa và các khu trong cả nước để nâng cao năng lực quản lý , ứng dụng các công cụ tuần tra, giám sát hiệu quả, thúc đẩy sự tham gia hiệu quả của cộng đồng trong nỗ lực bảo vệ rừng và đa dạng sinh học.

Hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi ở huyện Kim Bảng có diện tích hơn 3.000 ha, đây cũng là diện tích rừng tự nhiên duy nhất còn lại ở tỉnh Hà Nam. Rừng Kim Bảng cũng là nơi phân bố của quần thể Vọoc mông trắng ( Trachypithecus delacouri ) quan trọng thứ 2 và còn là sinh cảnh phân bố của nhiều loài linh trưởng nguy cấp, quý, hiếm, trong đó có các loài Cu li ( Lorisidae spp.) . Cu li cũng là nhóm linh trưởng đang đổi mặt với nguy cơ tuyệt chủng do mất nơi sống và săn bắt, nhưng chúng lại là nhóm ít được nghiên cứu và bảo vệ. Rừng Kim Bảng là nơi phân bố tự nhiên của hai loài Cu li lớn và Cu li nhỏ, tuy nhiên, vẫn chưa có nhiều nghiên cứu đánh giá về hiện trạng quần thể và các mối đe dọa cho các loài này ở đây. Do đó, chưa có các hoạt động bảo tồn nào được thực hiện cho các loài linh trưởng nguy cấp này ở Kim Bảng. (từ trái sang phải)Hình 1: Sinh cảnh tại nơi ghi nhận Cu liHình 2: Hoạt động lập tuyến điều tra đêm(ảnh: CCD) Trong năm 2022 và 2023, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Hạt kiểm lâm liên huyện Kim Bảng - Thanh Liêm thực hiện các hoạt động điều tra, nghiên cứu về hiện trạng quần thể và xác định các cơ hội bảo tồn các loài Cu li ở đây, kết quả nghiên cứu cũng giúp cơ quan kiểm lâm địa phương có được các thông tin cần thiết để lập các kế hoạch quản l ‎ y, bảo tồn các loài Cu li cũng như các giá trị đa dạng sinh học ở Kim Bảng. Hoạt động điều tra mới chỉ ghi nhận được loài Cu li nhỏ ( Xanthonycticebus pygmaeus ) ở một số khu vực trong rừng Kim Bảng. Thông tin về loài Cu li lớn ( Nycticebus bengalensis ) chỉ ghi nhận qua phỏng vấn, có thể loài Cu li lớn đã trở nên rất hiếm hoặc gần như không còn ghi nhận ở Kim Bảng cũng như các khu vực khác ở phía Bắc nơi mà CCD cũng có các hoạt động điều tra các loài linh trưởng và nhóm Cu li. Việc chưa ghi nhận được loài Cu li lớn ở Kim Bảng cũng như nhiều khu vực khác cho thấy tín hiệu đáng lo ngại về quẩn thể tự nhiên của loài Cu li lớn, do đó cần có thêm các nghiên cứu nhằm tìm hiều các nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm quần thể của loài này. (từ trái sang phải)Hình 3: Cá thể Cu li nhỏ đầu tiên được ghi nhậnHình 4: Cá thể Cu li nhỏ thứ hai được ghi nhận(ảnh: CCD) Trong thời gian tới, CCD tiếp tục phối hợp với Kim Bảng và địa phương khác để điều tra quần thể của các loài Cu li cũng như thực hiện các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật và nâng cao năng lực cho kiểm lâm, cán bộ  của các khu bảo tồn về nghiên cứu, bảo tồn các loài linh trưởng và động vật hoang dã nguy cấp.

Kiểm lâm là lực lượng chủ đạo trong công tác thanh tra, kiểm tra và bảo vệ rừng. Để thực hiện tốt nhiệm vụ đó, bên cạnh việc tuần tra, kiểm tra, các cán bộ Kiểm lâm còn đảm nhận thực hiện các hoạt động truyền thông, nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm, thay đổi thái độ, hành vi của cộng đồng trong vấn đề bảo vệ rừng và đa dạng sinh học. Truyền thông và giáo dục môi trường (TT&GDMT) nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và thay đổi hành vi là các hoạt động cần thực hiện thường xuyên và lâu dài, đòi hỏi tính thích ứng và sáng tạo cao nhằm đưa các thông điệp tới với công chúng và cộng đồng. Tuy nhiên, phần lớn các cán bộ của Cát Tiên lại thiếu các kiến thức về truyền thông và giáo dục môi trường, các kiến thức và kỹ năng mà cán bộ của các Vườn quốc gia được đào tạo chủ yếu về lĩnh vực lâm nghiệp. Do đó, các hoạt động truyền thông mặc dù vẫn được thực hiện xong chưa đạt hiệu quả cao. (từ trái sang phải)Hình 1: Đại diện các nhóm trình bày kết quả phân tích thực trạng truyền thông và giáo dục môi trường ở Cát TiênHình 2: Kết quả thảo luận được định hướng và phân tích bởi các chuyên gia CCD(ảnh: CCD) Với mục nâng cao kiến thức và kỹ năng cho cán bộ của Cát Tiên về TT&GDMT, đầu năm 2023, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Vườn quốc gia Cát Tiên tổ chức 02 khóa tập huấn về  kỹ năng TT&GDMT cho kiểm lâm và các cán bộ của Vườn. Khóa tập huấn tập trung vào giới thiệu các khái niệm về TT&GDMT, các kỹ năng và phương thức truyền thông phổ biến, hiệu quả, cách xây dựng chiến lược, kế hoạch, các sự kiện truyền thông cho công chúng, cho cộng đồng. Khóa tập huấn giúp bù đắp các khoảng trống về kiến thức, kỹ năng cho các cán bộ của Cát Tiên mà còn giúp họ xây dựng và tự thực hiện các chiến dịch truyền thông, các hoạt động truyên truyền và tiếp cận cộng đồng hiệu quả và thiết thực hơn. (từ trái sang phải)Hình 3: Quá trình thảo luận được hỗ trợ và thúc đẩy bởi nhóm chuyên gia của CCDHình 4: Các cán bộ và kiểm lâm Cát Tiên được thực hành lập kế hoạch truyền thông và giáo dục với các loài hoang dã nguy cấp tại Vườn(ảnh: CCD) Với những hoạt động và kinh nghiệm thực hiện hoạt động TT&GDMT đã và đang được thực hiện ở nhiều địa phương trên cả nước, CCD chia sẻ và thúc đẩy các hoạt động tập huấn, nâng cao năng lực cho cán bộ của các vườn quốc gia, khu bảo tồn thông qua chia sẻ kinh nghiệm, tài liệu để các đối tác xây dựng kế hoạch và thực hiện các hoạt động TT&GDMT hiệu quả hơn. Từ đó, CCD và đối tác có khả năng nâng cao nhận thức, trách nhiệm của công chúng, của người dân về sự cần thiết của các hoạt động bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ các giá trị đa dạng sinh học. (từ trái sang phải)Hình 5: Các cán bộ và kiểm lâm Cát Tiên được thực hành lập kế hoạch tổ chức các hoạt động truyền thông và giáo dục cụ thể với các cộng đồng vùng đệmHình 6: Các cán bộ và kiểm lâm Cát Tiên được thực hành lập kế hoạch truyền thông và giáo dục trong các buổi họp thôn bản tại các cộng đồng vùng đệm

Sau nhiều năm tìm kiếm Voọc mông trắng ở những vùng phân bố cũ, nơi loài này đã được coi là tuyệt chủng, cuối cùng các chuyên gia của Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã tìm thấy một đàn Voọc mông trắng với ít nhất 5 cá thể (bao gồm 1 con non) vẫn còn sót lại ở Rừng đặc dụng Hương Sơn, Hà Nội vào những tháng cuối cùng của năm 2022. Điều này đã mở ra cơ hội cho việc giao thoa giữa các quần thể Voọc mông trắng với nhau ở Vân Long (Ninh Bình), Kim Bảng (Hà Nam), Lạc Thủy (Hòa Bình) và Hương Sơn (Hà Nội) thông qua việc kết nối các sinh cảnh manh mún thành một cảnh quan rộng lớn và an toàn cho sự phát triển của loài này. Hình ảnh đầu tiên về loài Voọc mông trắng tại Rừng đặc dụng Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội(nguồn: Đề án "Bảo tồn, phát triển các loài động vật, thực vật hoang dã có nguồn gen quý hiếm trên địa bàn thành phố Hà Nội") Voọc mông trắng ( Trachypithecus delacouri ) là loài linh trưởng chỉ có ở Việt Nam. Loài này có nguy cơ bị tuyệt chủng cao và được xếp vào mức "Cực kỳ nguy cấp/CR" trong Danh lục đỏ của IUCN cũng như Sách đỏ của Việt Nam. Sinh cảnh sống của Voọc mông trắng là các khu rừng thường xanh trên dãy núi đá vôi chạy từ Hòa Bình, Hà Nội, Hà Nam, Ninh Bình đến Thanh Hóa.Trước đây, Voọc mông trắng được ghi nhận ở 19 địa điểm thuộc 5 tỉnh nói trên, tuy nhiên, do bị săn bắn trái phép và mất sinh cảnh sống nên quần thể Voọc mông trắng đã bị suy giảm nghiêm trọng và biến mất ở nhiều nơi. Hiện tại, theo ước tính, Voọc mông trắng chỉ còn tồn tại ở 4 - 5 địa điểm với tổng số cá thể dưới 400 con. Báo Nhân Dân đã có bài viết chi tiết về quá trình điều tra và phát hiện loài linh trưởng đang bị đe dọa ở mức Cực kỳ nguy cấp này. Chi tiết bài viết bên dưới https://nhandan.vn/theo-dau-vet-vooc-quy-hiem-ngay-giua-ha-noi-post732728.html

Nằm trong chuỗi hoạt động nghiên cứu, bảo tồn và cứu hộ rùa mà CCD đang phối hợp với Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên, trong tháng 7 năm 2022, nhóm nghiên cứu của CCD và Xuân Liên đã phối hợp với các chuyên gia đến từ Cao đẳng Dalton State (Hoa Kỳ), Bảo tàng động vật Senckenberg (Đức) và Công viên động vật hoang dã Sainte Croix (Pháp) thực hiện hoạt động điều tra tại thực địa. Mục tiêu của đợt nghiên cứu là đánh giá các hoạt động giám sát rùa đang thực hiện nhằm nâng cao tính hiệu quả của phương pháp và quy trình giám sát. Từ trái qua phải: Rùa núi viền ( Manouria impressa ), Rùa hộp trán vàng bắc ( Cuora galbinifrons ) và Rùa đầu to ( Platysternon megacephalum ) Trong đợt điều tra, nhóm đã ghi nhận được 03 loài rùa trên thực địa gồm Rùa hộp trán vàng bắc ( Cuora galbinifrons ), Rùa núi viền ( Manouria impressa ) và Rùa đầu to ( Platysternon megacephalum ). Đây là 3 loài rùa trong nhóm Cực kỳ nguy cấp (CR) và Nguy cấp (EN) trong Danh lục đỏ IUCN* 2022. Nhóm cũng thực hiện hoạt động giám sát định kỳ cho các cá thể Rùa hôp trán vàng bắc đã được gắn thiết bị phát sóng ngắn để đánh giá khả năng thích nghi và phát triển sau tái thả. Ghi nhận dấu hiệu về sự thích nghi và phát triển của các loài rùa Trong thời gian tới, CCD tiếp tục phối hợp với các cá nhân, tổ chức và Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên để tiến hành thêm các đợt điều tra thực địa ở các khu vực ít được nghiên cứu trong khu bảo tồn để đánh giá thêm về khu hệ rùa ở đây. CCD cũng tiếp tục phối hợp với Xuân Liên thực hiện các hoạt động truyền thông cho cộng đồng, giúp nâng cao nhận thức cho người dân, giảm các mối đe dọa tới động vật và nâng cao trách nhiệm của cộng đồng với các hoạt động bảo tồn ở đây. * IUCN: Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế

Công cụ Quản lý dữ liệu và báo cáo tuần tra (SMART) là một bộ công cụ số nhằm hỗ trợ các chủ rừng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý dữ liệu và báo cáo các hoạt động tuần tra một cách hiệu quả. Tại Việt Nam, công cụ SMART đang được chuẩn hóa và giới thiệu tới các chủ rừng để áp dụng trong quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học; công cụ này được giới thiệu như một công cụ chính thức cho các rừng đặc dụng, phòng hộ trong cả nước (Quyết định số 197/QĐ-TCLN-ĐDPH của Tổng cục Lâm nghiệp) Hướng tới mục tiêu đó, Cục bảo tồn Thiên nhiên và Đa dạng sinh học, Vụ quản lý rừng Đặc dụng và Phòng hộ và Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) phối hợp tổ chức khóa tập huấn “Sử dụng công cụ SMART trong quản lý, tuần tra và báo cáo nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học” tại Vườn quốc gia Cúc Phương trong 3 ngày từ 30/6 tới 2/7 trong khuôn khổ dự án “Tăng cường quan hệ đối tác nhằm bảo vệ các loài nguy cấp có ý nghĩa toàn cầu tại Việt Nam” (WLP). Khóa tập huấn hỗ trợ học viên từ lý thuyết đến thực hành và hỗ trợ tháo gỡ khó khăn trong quá trình sử dụng SMART Khóa tập huấn có sự tham gia của gần 30 học viên là các cán bộ kỹ thuật và thực thi pháp luật, đến từ 14 Vườn quốc gia và Khu bảo tồn Thiên nhiên thuộc các tỉnh phía Bắc. Trong khóa tập huấn, các giảng viên đã chia sẻ về công cụ SMART và các tiềm năng ứng dụng, cách xây dựng mô hình dữ liệu, cách thiết lập các hoạt động tuần tra, thu thập và quản lý dữ liệu tuần tra, cũng như xây dựng các báo cáo. Song song với tiếp thu lý thuyết, các học viên còn trực tiếp được hướng đẫn thực hành việc quản lý dữ liệu, xây dựng báo cáo trên mô hình dữ liệu mẫu và được các chuyên gia của CCD trao đổi và giải đáp các khó khăn, thắc mắc về công cụ SMART. Trong thời gian tới, CCD sẽ tiếp tục đồng hành cùng Cục bảo tồn Thiên nhiên và Đa dạng sinh học, Vụ quản lý Rừng đặc dụng và Phòng hộ tổ chức thêm các lớp tập huấn về SMART cho các vườn quốc gia và khu bảo tồn tại Miền Trung và Miền Nam. CCD đã và đang đóng góp tích cực vào quá trình chuẩn hóa công cụ, thiết lập mạng lưới hỗ trợ kỹ thuật để áp dụng công cụ SMART nhằm tăng cường hiệu quả công tác bảo tồn, phát triển bền vững tài nguyên đa dạng sinh học của Việt Nam.

Vào tháng 03/2022, trong khuôn khổ dự án bảo tồn do Quỹ Đối tác về các Hệ sinh thái trọng yếu (CEPF) tài trợ, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp cùng Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên tổ chức khóa tập huấn ứng dụng Công cụ quản lý Dữ liệu và Báo cáo tuần tra (SMART) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, hoạt động tuần tra, giám sát và nghiên cứu đa dạng sinh học. OLYMPUS DIGITAL CAMERA Hình 1: Hướng dẫn ứng dụng SMART Mobile để thu thập và cập nhật dữ liệu Khóa tập huấn tập trung chính vào việc hướng dẫn cách thiết lập hệ thống SMART và mô hình dữ liệu chuẩn cho Khu bảo tồn, phương pháp cũng như các mẫu thu thập dữ liệu hiện trường bằng ứng dụng SMART Mobile trên điện thoại thông minh và quản lý, tổng hợp, báo cáo dữ liệu được thu thập. Song song với các nội dung lý thuyết, các cán bộ của Khu bảo tồn đã được thực hành thiết lập mô hình dữ liệu, thu thập thông tin, nhập liệu và truy xuất báo cáo cho chính các khu vực do mình quản lý và cập nhật trên hệ thống cơ sở dữ liệu chung của Khu bảo tồn.  OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA Hình 2 và 3: Thực hành cập nhật thông tin và truy xuất báo cáo Sau khóa học, CCD sẽ tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật cho khu bảo tồn và các trạm kiểm lâm để họ có thể sửa lỗi, cập nhật mô hình dữ liệu sao cho phù hợp nhất để đáp ứng mục tiêu quản lý và bảo tồn của mình. Bên cạnh đó, CCD cũng hỗ trợ Xuân Liên xây dựng và ban hành quy chế quản lý, sử dụng công cụ SMART nhằm nâng cao hơn nữa tính chính xác, kịp thời, minh bạch và hiệu quả trong các nỗ lực chuẩn hóa công tác quản lý, tuần tra, giám sát đa dạng sinh học và báo cáo định kỳ của Khu bảo tồn.

Trong tháng 03/2022, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên tổ chức khóa tập huấn nhằm nâng cao kiến thức, phương pháp và kỹ năng điều tra các loài thuộc họ Cầy cho các cán bộ của Khu bảo tồn và kiểm lâm. Khóa tập huấn tập trung bổ trợ kiến thức, kỹ năng điều tra, giám sát các loại cầy ngoài thực địa, áp dụng các công nghệ và công cụ mới cùng với các kỹ năng phân tích thông tin, xây dựng báo cáo. Các học viên và chuyên gia đã cùng trao đổi và chia sẻ kiến thức, kỹ năng về đặc điểm nhận dạng, tập tính học và hiện trạng bảo tồn của các loài cầy và thú ăn thịt nhỏ. Đây là những kiến thức quan trọng cho cán bộ của khu bảo tồn và kiểm lâm thu thập, tập hợp được các thông tin cần thiết của nhóm thú này ở Xuân Liên, từ đó đưa ra được các biện pháp bảo vệ, các hoạt động bảo tồn và thực thi pháp luật hiệu quả hơn trong chống săn bắt, buôn bán và tiêu thụ trái phép. OLYMPUS DIGITAL CAMERA Từ trái qua phải Hình 1: Chia sẻ về nghiên cứu, bảo tồn các loài họ CầyHình 2: Các học viên tham gia tập huấn Khóa tập huấn là một phần hoạt động của Dự án bảo tồn các loài họ Cầy (Viverridae) trong Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên từ năm 2021 đến 2023. Dự án hướng tới mục tiêu tăng cường hiệu quả bảo vệ, giảm các mối đe dọa, giúp ổn định, thúc đẩy sự phục hồi và phát triển quần thể của nhóm các loại cầy; nâng cao nhận thức của người dân về các loài thú ăn thịt trong họ Cầy cũng như tầm quan trọng của chúng trong hệ sinh thái tự nhiên. CCD sẽ tiếp tục hợp tác và hỗ trợ Xuân Liên thực hiện các hoạt động điều tra, tuyên truyền nâng cao nhận thức và xây dựng kế hoạch bảo tồn và phục hồi các loại cầy và thú ăn thịt nhỏ trong khu bảo tồn.

Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã và đang phối hợp với Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên thực hiện các hoạt động điều tra, nghiên cứu, giám sát nhằm đánh giá hiện trạng quần thể các loài động vật hoang dã, trong đó có Cu li. Trên cơ sở đó, CCD đề xuất cũng như phối hợp với Xuân Liên và cộng đồng địa phương thực hiện các biện pháp bảo tồn phù hợp, được thể hiện trong video ngắn này. https://www.youtube.com/watch?v=fMn4PaZnEzc