Tìm kiếm trên trang web này

Nằm trong chuỗi hoạt động nghiên cứu, bảo tồn và cứu hộ rùa mà CCD đang phối hợp với Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên, trong tháng 7 năm 2022, nhóm nghiên cứu của CCD và Xuân Liên đã phối hợp với các chuyên gia đến từ Cao đẳng Dalton State (Hoa Kỳ), Bảo tàng động vật Senckenberg (Đức) và Công viên động vật hoang dã Sainte Croix (Pháp) thực hiện hoạt động điều tra tại thực địa. Mục tiêu của đợt nghiên cứu là đánh giá các hoạt động giám sát rùa đang thực hiện nhằm nâng cao tính hiệu quả của phương pháp và quy trình giám sát. Từ trái qua phải: Rùa núi viền ( Manouria impressa ), Rùa hộp trán vàng bắc ( Cuora galbinifrons ) và Rùa đầu to ( Platysternon megacephalum ) Trong đợt điều tra, nhóm đã ghi nhận được 03 loài rùa trên thực địa gồm Rùa hộp trán vàng bắc ( Cuora galbinifrons ), Rùa núi viền ( Manouria impressa ) và Rùa đầu to ( Platysternon megacephalum ). Đây là 3 loài rùa trong nhóm Cực kỳ nguy cấp (CR) và Nguy cấp (EN) trong Danh lục đỏ IUCN* 2022. Nhóm cũng thực hiện hoạt động giám sát định kỳ cho các cá thể Rùa hôp trán vàng bắc đã được gắn thiết bị phát sóng ngắn để đánh giá khả năng thích nghi và phát triển sau tái thả. Ghi nhận dấu hiệu về sự thích nghi và phát triển của các loài rùa Trong thời gian tới, CCD tiếp tục phối hợp với các cá nhân, tổ chức và Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên để tiến hành thêm các đợt điều tra thực địa ở các khu vực ít được nghiên cứu trong khu bảo tồn để đánh giá thêm về khu hệ rùa ở đây. CCD cũng tiếp tục phối hợp với Xuân Liên thực hiện các hoạt động truyền thông cho cộng đồng, giúp nâng cao nhận thức cho người dân, giảm các mối đe dọa tới động vật và nâng cao trách nhiệm của cộng đồng với các hoạt động bảo tồn ở đây. * IUCN: Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế

Công cụ Quản lý dữ liệu và báo cáo tuần tra (SMART) là một bộ công cụ số nhằm hỗ trợ các chủ rừng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý dữ liệu và báo cáo các hoạt động tuần tra một cách hiệu quả. Tại Việt Nam, công cụ SMART đang được chuẩn hóa và giới thiệu tới các chủ rừng để áp dụng trong quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học; công cụ này được giới thiệu như một công cụ chính thức cho các rừng đặc dụng, phòng hộ trong cả nước (Quyết định số 197/QĐ-TCLN-ĐDPH của Tổng cục Lâm nghiệp) Hướng tới mục tiêu đó, Cục bảo tồn Thiên nhiên và Đa dạng sinh học, Vụ quản lý rừng Đặc dụng và Phòng hộ và Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) phối hợp tổ chức khóa tập huấn “Sử dụng công cụ SMART trong quản lý, tuần tra và báo cáo nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học” tại Vườn quốc gia Cúc Phương trong 3 ngày từ 30/6 tới 2/7 trong khuôn khổ dự án “Tăng cường quan hệ đối tác nhằm bảo vệ các loài nguy cấp có ý nghĩa toàn cầu tại Việt Nam” (WLP). Khóa tập huấn hỗ trợ học viên từ lý thuyết đến thực hành và hỗ trợ tháo gỡ khó khăn trong quá trình sử dụng SMART Khóa tập huấn có sự tham gia của gần 30 học viên là các cán bộ kỹ thuật và thực thi pháp luật, đến từ 14 Vườn quốc gia và Khu bảo tồn Thiên nhiên thuộc các tỉnh phía Bắc. Trong khóa tập huấn, các giảng viên đã chia sẻ về công cụ SMART và các tiềm năng ứng dụng, cách xây dựng mô hình dữ liệu, cách thiết lập các hoạt động tuần tra, thu thập và quản lý dữ liệu tuần tra, cũng như xây dựng các báo cáo. Song song với tiếp thu lý thuyết, các học viên còn trực tiếp được hướng đẫn thực hành việc quản lý dữ liệu, xây dựng báo cáo trên mô hình dữ liệu mẫu và được các chuyên gia của CCD trao đổi và giải đáp các khó khăn, thắc mắc về công cụ SMART. Trong thời gian tới, CCD sẽ tiếp tục đồng hành cùng Cục bảo tồn Thiên nhiên và Đa dạng sinh học, Vụ quản lý Rừng đặc dụng và Phòng hộ tổ chức thêm các lớp tập huấn về SMART cho các vườn quốc gia và khu bảo tồn tại Miền Trung và Miền Nam. CCD đã và đang đóng góp tích cực vào quá trình chuẩn hóa công cụ, thiết lập mạng lưới hỗ trợ kỹ thuật để áp dụng công cụ SMART nhằm tăng cường hiệu quả công tác bảo tồn, phát triển bền vững tài nguyên đa dạng sinh học của Việt Nam.

Vào tháng 03/2022, trong khuôn khổ dự án bảo tồn do Quỹ Đối tác về các Hệ sinh thái trọng yếu (CEPF) tài trợ, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp cùng Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên tổ chức khóa tập huấn ứng dụng Công cụ quản lý Dữ liệu và Báo cáo tuần tra (SMART) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, hoạt động tuần tra, giám sát và nghiên cứu đa dạng sinh học. OLYMPUS DIGITAL CAMERA Hình 1: Hướng dẫn ứng dụng SMART Mobile để thu thập và cập nhật dữ liệu Khóa tập huấn tập trung chính vào việc hướng dẫn cách thiết lập hệ thống SMART và mô hình dữ liệu chuẩn cho Khu bảo tồn, phương pháp cũng như các mẫu thu thập dữ liệu hiện trường bằng ứng dụng SMART Mobile trên điện thoại thông minh và quản lý, tổng hợp, báo cáo dữ liệu được thu thập. Song song với các nội dung lý thuyết, các cán bộ của Khu bảo tồn đã được thực hành thiết lập mô hình dữ liệu, thu thập thông tin, nhập liệu và truy xuất báo cáo cho chính các khu vực do mình quản lý và cập nhật trên hệ thống cơ sở dữ liệu chung của Khu bảo tồn.  OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA Hình 2 và 3: Thực hành cập nhật thông tin và truy xuất báo cáo Sau khóa học, CCD sẽ tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật cho khu bảo tồn và các trạm kiểm lâm để họ có thể sửa lỗi, cập nhật mô hình dữ liệu sao cho phù hợp nhất để đáp ứng mục tiêu quản lý và bảo tồn của mình. Bên cạnh đó, CCD cũng hỗ trợ Xuân Liên xây dựng và ban hành quy chế quản lý, sử dụng công cụ SMART nhằm nâng cao hơn nữa tính chính xác, kịp thời, minh bạch và hiệu quả trong các nỗ lực chuẩn hóa công tác quản lý, tuần tra, giám sát đa dạng sinh học và báo cáo định kỳ của Khu bảo tồn.

Trong tháng 03/2022, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên tổ chức khóa tập huấn nhằm nâng cao kiến thức, phương pháp và kỹ năng điều tra các loài thuộc họ Cầy cho các cán bộ của Khu bảo tồn và kiểm lâm. Khóa tập huấn tập trung bổ trợ kiến thức, kỹ năng điều tra, giám sát các loại cầy ngoài thực địa, áp dụng các công nghệ và công cụ mới cùng với các kỹ năng phân tích thông tin, xây dựng báo cáo. Các học viên và chuyên gia đã cùng trao đổi và chia sẻ kiến thức, kỹ năng về đặc điểm nhận dạng, tập tính học và hiện trạng bảo tồn của các loài cầy và thú ăn thịt nhỏ. Đây là những kiến thức quan trọng cho cán bộ của khu bảo tồn và kiểm lâm thu thập, tập hợp được các thông tin cần thiết của nhóm thú này ở Xuân Liên, từ đó đưa ra được các biện pháp bảo vệ, các hoạt động bảo tồn và thực thi pháp luật hiệu quả hơn trong chống săn bắt, buôn bán và tiêu thụ trái phép. OLYMPUS DIGITAL CAMERA Từ trái qua phải Hình 1: Chia sẻ về nghiên cứu, bảo tồn các loài họ CầyHình 2: Các học viên tham gia tập huấn Khóa tập huấn là một phần hoạt động của Dự án bảo tồn các loài họ Cầy (Viverridae) trong Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên từ năm 2021 đến 2023. Dự án hướng tới mục tiêu tăng cường hiệu quả bảo vệ, giảm các mối đe dọa, giúp ổn định, thúc đẩy sự phục hồi và phát triển quần thể của nhóm các loại cầy; nâng cao nhận thức của người dân về các loài thú ăn thịt trong họ Cầy cũng như tầm quan trọng của chúng trong hệ sinh thái tự nhiên. CCD sẽ tiếp tục hợp tác và hỗ trợ Xuân Liên thực hiện các hoạt động điều tra, tuyên truyền nâng cao nhận thức và xây dựng kế hoạch bảo tồn và phục hồi các loại cầy và thú ăn thịt nhỏ trong khu bảo tồn.

Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã và đang phối hợp với Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên thực hiện các hoạt động điều tra, nghiên cứu, giám sát nhằm đánh giá hiện trạng quần thể các loài động vật hoang dã, trong đó có Cu li. Trên cơ sở đó, CCD đề xuất cũng như phối hợp với Xuân Liên và cộng đồng địa phương thực hiện các biện pháp bảo tồn phù hợp, được thể hiện trong video ngắn này. https://www.youtube.com/watch?v=fMn4PaZnEzc

Trong khuôn khổ dự án “Bảo tồn và phát triển tài nguyên đa dạng sinh học các hệ sinh thái rừng tại Vườn quốc gia Cát Tiên” do AFoCo tài trợ, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Vườn quốc gia Cát Tiên thực hiện (i) đánh giá nhu cầu năng cao năng lực và kiến thức, (ii) xây dựng chương trình tập huấn và tài liệu hướng dẫn, (iii) tổ chức tập huấn cho cán bộ của Vườn quốc gia.   Trong tháng 12 năm 2021, CCD đã phối hợp với Cát Tiên tổ chức tập huấn cho hơn 60 cán bộ khoa học và kiểm lâm của Vườn về kiến thức, kỹ năng bảo vệ rừng gắn với giám sát đa dạng sinh học để bảo vệ các loài động vật hoang dã, hệ sinh thái tự nhiên. Trong chương trình tập huấn, các chuyên gia đã tập trung chia sẻ và hướng dẫn cho cán bộ các thông tin cập nhật về các luật/quy định hiện hành về bảo vệ rừng, thiên nhiên và đa dạng sinh học; các phương pháp, kỹ thuật về giám sát đa dạng sinh học, giám sát các quần thể, các loài cụ thể; giới thiệu về các thiết bị, công cụ mới sử dụng để sát động vật hoang dã, giám sát đa dạng sinh học; thực hành việc lập kế hoạch điều tra, giám sát cho các loài cụ thể như linh trưởng, chim trĩ, thú móng guốc và cá sấu là các loài quan trọng ở Cát Tiên. Không chỉ phổ biến và chia sẻ về lý thuyết, khóa tập huấn còn tạo điều kiện cho học viên thực sử dụng  các thiết bị chuyên dụng trên hiện trường như phương tiện bay không người lái, máy ghi âm tự động, máy bẫy ảnh, và quản lý thông tin trên các công cụ SMART và QGIS.  Với các cán bộ có năng lực, được đào tạo tốt, có kiến thức cập nhật và trang bị đủ về thiết bị và có các kỹ năng tốt ngoài thực địa sẽ giúp Vườn quốc gia quản lý hiệu quả các hệ sinh thái rừng, hệ động, thực vật hoang dã, ngăn chặn được các tác động và phục hồi được các hệ sinh thái, loài động thực vật hoang dã. Trong các năm tiếp theo, CCD sẽ tiếp tục phối hợp và hỗ trợ Cát Tiên thực hiện các chương trình đào tạo nâng cao, hỗ trợ kỹ thuật để Vườn quốc gia thực hiện thành công các chương trình giám sát một số loài quan trọng, loài chỉ thị cho hệ sinh thái tự nhiên và hiệu quả quản lý, bảo tồn ở Cát Tiên.

Cách Hạ Long khoảng 90km, Tiên Yên là huyện miền núi và là cửa ngõ phía Đông Bắc của tỉnh Quảng Ninh. Tiên Yên nằm gần các vùng kinh tế năng động nhất của tỉnh như thành phố công nghiệp Cẩm Phả, khu kinh tế Vân Đồn, khu kinh tế cảng biển, cửa khẩu Hải Hà - Móng Cái và cửa khẩu Hoành Mô - Bình Liêu, v.v. Nhờ các lợi thế đó, Tiên Yên sẽ là vùng trung tâm kết nối các khu vực và cũng là nơi thu hút khác du lịch quốc tế khu vực phía Nam Trung Quốc. Với các sự đa dạng về cảnh quan thiên nhiên và các giá trị văn hóa rất đặc biệt như phố đi bộ, chợ Tiên Yên, thác Pạc Sủi, chợ phiên Hà Lâu, bãi Lòng Vàng, rừng ngập mặn Đồng Rui, sông Tiên Yên, ruộng bậc thang, văn hóa người Sán Chỉ, Sán Dìu, người Dao... tạo nên bức tranh đa dạng và nhiều màu sắc về du lịch ở Tiên Yên. Từ trái qua: di tích khảo cổ Hòn Ngò và mũi Lòng Vàng Tuy có các thế mạnh đó, hoạt động du lịch ở Tiên Yên vẫn còn mờ nhạt, chưa thu hút khách du lịch và việc quảng bá, phát triển sản phẩm du lịch chưa được chú trọng. Để khơi dậy những thế mạnh về văn hóa và vẻ đẹp tiềm ẩn ở nơi đây, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) phối hợp với Phòng Văn hóa Thông tin huyện Tiên Yên xây dựng “Đề án phát triển du lịch huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”. Đề án sẽ góp phần việc hiện thực hóa “Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030” và đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của huyện Tiên Yên, góp phần chuyền dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập cho cộng đồng và giúp quảng bá được các giá trị thiên nhiên, văn hóa của địa phương. Từ trái qua: nhóm khảo sát CCD ở thác Khe San và ruộng bậc thang xã Đại Dực Tại tỉnh Quảng Ninh, hiện tại Trung tâm CCD đã và đang hỗ trợ các địa phương khác xây dựng các đề án du lịch riêng như huyện Bình Liêu, thành phố Uông Bí, thành phố Hạ Long. Các hoạt động quy hoạch và phát triển du lịch luôn được CCD lồng ghép một cách thích hợp với các mục tiêu bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường, gìn giữ và phát triển các giá trị thiên nhiên, văn hóa trong bối cảnh thích ứng với dịch bệnh biến đổi khí hậu.

Uôn g Bí là một trong 3 thành phố lớn của tỉnh Quảng Ninh. Uông Bí không những được biết đến là khu vực có trữ lượng than lớn nhất tỉnh Quảng Ninh mà còn là Trung tâm du lịch văn hóa tâm, linh của cả nước với những điểm đến nổi tiếng như Khu Di tích Lịch sử và Danh thắng Yên Tử, chùa Ba Vàng, hồ Yên Trung, chùa hang Son, v.v. Trong đó, Khu Di tích Lịch sử và Danh thắng Yên Tử - nơi được xem là đất tổ của Phật giáo Việt Nam là một trong những điểm đang đề xuất UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Bên cạnh những giá trị tâm linh, Uông Bí còn sở hữu rất nhiều điểm tham quan có cảnh quan thiên nhiên ấn tượng và hấp dẫn như các điểm cao với thắng cảnh đẹp như đỉnh Bình Hương, đỉnh Phượng Hoàng, sông nước Phương Nam, Yên Tử v.v. Với những lợi thế về văn hóa lịch sử, điều kiện tự nhiên, đa dạng sinh học, đây là những điểm đến có tiềm năng rất lớn để thu hút khách du lịch và thúc đẩy được kinh tế của địa phương. Cảnh quan thiên nhiên tại đỉnh Bình Hương, phường Vàng Danh Do đó, nhằm khơi dậy những vẻ đẹp tiềm ẩn cho thành phố Uông Bí, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) phối hợp với Phòng Văn hóa Thông tin thành phố Uông Bí xây dựng “Đề án phát triển sản phẩm du lịch thành phố Uông Bí giai đoạn 2021-2025, định hướng 2030. Đề án sẽ là cơ sở để hiện thực hóa “Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030” và đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Uông Bí. Nhóm chuyên gia CCD khảo sát xây dựng đề án Trong bối cảnh ngành du lịch thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang phục hồi sau đại dịch Covid 19, việc định hướng và xây dựng một hệ thống sản phẩm du lịch riêng biệt, thông minh và chất lượng sẽ góp phần vào phục hồi ngành du lịch địa phương. CCD cũng đang tích cực hỗ trợ các hoạt động quy hoạch và xây dựng các Đề án phát triển du lịch bền vững, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng cho các tỉnh và Khu bảo tồn, các Vườn quốc gia trong cả nước. Các hoạt động quy hoạch và đề án du lịch luôn được được CCD gắn với mục tiêu bảo tồn thiên nhiên, môi trường và các giá trị văn hóa trong bối cảnh thích ứng với dịch bệnh và các điều kiện bình thường mới.

Mùa mưa là thời điểm vàng để trồng rừng. Trong tháng 8 , Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) phối hợp với Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên tiếp tục trồng mới 7000 cây của 16 loài cây gỗ bản địa vào các khu vực rừng bị suy kiệt, hay đất trống ở trong khu bảo tồn. Tập trung và chuyển cây từ vườn ươm đến nơi trồng Các cây giống đã được tập kết và chăm sóc trước khi trồng tại vườn ươm của Khu bảo tồn và sẵn sàng chuyển đến địa điểm trồng vào thời điểm thích hợp. Người dân địa phương luôn tích cực tham gia và hỗ trợ các hoạt động chuẩn bị vùng trồng như đào hố trồng, dọn thực bì. Hoạt động trông rừng nhằm tăng độ che phủ, tăng các giá trị phòng hộ, gia trị đa dạng sinh học và dịch vụ hệ sinh thái ở trong khu bảo tồn và giá trị phòng hộ cho hồ thủy lợi Cửa Đạt và hồ Bái Thượng. Hồ Cửa Đạt Các bạn hãy theo dõi hành trình trồng cây ý nghĩa của CCD và đừng quên theo dõi thêm các hoạt động khác tại fanpage: https:// www.facebook.com/ccd.org.vn

Voọc mông trắng ( Trachypithecus delacouri ) là loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam. Do áp lực từ săn bắn và mất sinh cảnh sống, số lượng của chúng đã liên tục suy giảm đến mức cực kỳ nguy cấp và có nguy cơ bị tuyệt chủng nếu không có các biện pháp bảo tồn mạnh mẽ và hiệu quả hơn. Các nghiên cứu gần đây cho thấy, chỉ có 2 quần thể Voọc mông trắng khả sinh ở Vân Long, Ninh Bình và ở Kim Bảng, Hà Nam. Mặc dù vậy, nhiều khu vực phân bố quan trọng khác của Voọc mông trắng chưa được điều tra và nghiên cứu rõ ràng như ở vùng rừng trên núi đá vôi thuốc rừng Đặc dụng - Phòng Hộ Hương Sơn, Hà Nội và Rừng phòng hộ Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình. Trong chương trình giám sát và bảo tồn các loài linh trưởng nguy cấp của Việt Nam, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp cùng hạt Kiểm lâm Lạc Thủy và Ban quản lý Rừng Đặc dụng - Phòng hộ Hương Sơn điều tra quần thể Voọc mông trắng trong tháng 05 năm 2021. Khu vực điều tra là vùng rừng giáp ranh và liền rải qua ba tỉnh Hà Nội, Hòa Bình và Hà Nam. Đây là khu vực rừng trên núi đá vôi đã từng ghi nhận Voọc mông trắng và hiện vẫn còn thông tin về hoạt động của một số đàn nhỏ cần được điều tra, kiểm chứng nhằm có các hoạt động bảo vệ và lập kế hoạch bảo tồn phù hợp. Qua thời gian điều tra tập trung ở khu vực nghiên cứu, nhóm chuyên gia của CCD đã ghi nhận được ít nhất 02 cá thể Voọc mông trắng. So sánh với các dữ liệu trước đây cho thấy đàn Voọc được ghi nhận trong chuyến điều tra này cũng chính là đàn được ghi nhận năm 2016 (Lê Văn Dũng, 2016). Tuy nhiên, số cá thể ghi nhận được giảm từ 04 cá thể (2016) xuống chỉ còn 02 cá thể (2021). Nhóm chuyên gia cũng ghi nhận nhiều thông tin về các tác động của con người đối với động vật hoang dã và tài nguyên thiên nhiên ở khu vực, ví dụ như các lán đi săn, các dấu vết khai thác gỗ và bẫy động vật trong rừng, các diện tích xâm canh vào rừng phòng hộ, rừng đặc dụng.  Kết quả điều tra khẳng định vẫn còn một quần thể Voọc mông trắng  nhỏ đang tồn tại ở khu vực giáp ranh giữa rừng Đặc dụng - Phòng Hộ Hương Sơn, Hà Nội và Rừng phòng hộ Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình. Khu vực sinh sống của quần thể Voọc này vẫn đang phải chịu áp lực trực tiếp từ các hoạt động săn bắn và khai thác tài nguyên và xâm canh trong rừng phòng hộ, đặc dụng. Kết quả điều tra cũng là cơ sở khoa học quan trọng để Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và Phát triển đưa ra các đề xuất với chính quyền địa phương và các Ban quản lý rừng rừng Đặc dụng - Phòng Hộ Hương Sơn, Hà Nội và Rừng phòng hộ Lạc Thủy, Hòa Bình và các bên liên quan nhằm tăng cường các hoạt động bảo vệ, giám sát và nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo tồn loài Voọc mông trắng và các giá trị đa dạng sinh học khác ở khu vực nêu trên.  CCD sẽ tiếp tục các hoạt động nghiên cứu, giám sát cho các quần thể Voọc mông trắng  ở các vùng phân bố của chúng nhằm thúc đẩy các hoạt động bảo vệ và bảo tồn hiệu quả hơn cho loài linh trưởng đặc hữu và nguy cấp này. Ảnh 1 : Ít nhất 02 cá thể  Voọc mông trắng được ghi nhận Ảnh 2 : Nhóm chuyên gia của CCD trong chuyến điều tra Voọc mông trắng

Sự bùng phát đáng báo động  của các hoạt động săn bắt và buôn bán động vật bất hợp pháp trong các năm gần đây, hầu hết các loài rùa cạn và rùa nước ngọt, rùa biển tại Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng cao ngoài tự nhiên. Do săn bắt, buôn bán trái phép, nhiều loài rùa được coi là bị tuyệt chủng ở các khu vực phân bố cũ của chúng. Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên (sau đây gọi là Xuân Liên) được biết đến là khu vực có tính đa dạng sinh học cao, là nơi cư ngụ của nhiều loài động, thực vật hoang dã đặc hữu và nguy cấp. Đặc biệt, với kiểu sinh cảnh đặc trưng là rừng thường xanh trên núi thấp và rừng hỗn giao tre nứa, Xuân Liên được coi là một trong các khu vực bảo tồn quan trọng và là môi trường sống thích hợp cho nhiều loài rùa cạn và rùa nước ngọt. Rùa bốn mắt (Sacalia quadriocellata) ghi nhận ở Xuân Liên Nằm trong chuỗi hoạt động nghiên cứu, bảo tồn và cứu hộ rùa mà CCD đang phối hợp với Xuân Liên, trong tháng 4  năm 2021, nhóm nghiên cứu của CCD và Xuân Liên đã thực hiện hoạt động nghiên cứu thực địa tại các khu vực Hón Can và Sông Khao. Trong đợt điều tra lần này, ngoài việc điều tra rùa ngoài thực địa, nhóm cũng tổ chức tập huấn và thực hành sử dụng thiết bị thu phát sóng ngắn (radio-tracking)  cho việc giám sát rùa sau tái thả ở Xuân Liên. Thực hành gắn thiết bị giám sát lên rùa và tiến hành tìm kiếm Trong đợt điều tra, nhóm đã ghi nhận được 02 cá thể rùa hộp trán vàng miền Bắc  (Cuora galbinifrons),   01 cá thể rùa Sa nhân  (Cuora mouhotii)  ở khu vực Hón Can và một cá thể rùa bốn mắt ( Sacalia quadriocellata)  tại khu vực Sông Khao. Đây cũng là các loài rùa được xếp ở mức CR và EN trong sách đỏ IUCN (2020). Nhóm cũng gắn thiết bị phát sóng ngắn trên 03 cá thể rùa để thực hành giám sát hoạt động và di chuyển của chúng ngoài tự nhiên và tìm hiểu về khả năng hoạt động của thiết bị ở hiện trường nhằm xây dựng phương án giám sát lâu dài.  Kết quả điều tra một lần nữa khẳng định sự đa dạng của nhóm rùa cạn và rùa nước ngọt ở Xuân Liên.  Nhóm cũng ghi nhận được thông tin việc người dân địa phương vẫn bắt rùa để bán, do đó, Khu bảo tồn cần tăng cường các hoạt động tuần tra ở các khu vực có nhiều tác động để hạn các hoạt động bắt và buôn bán động vật. Bên cạnh đó, Khu bảo tồn cũng cần duy trì các hoạt động nâng cao nhận thức cho người dân về việc bảo tồn thiên nhiên, đặc biệt các loài rùa cạn và rùa nước ngọt nhằm giảm thiểu các tác động săn, bắt và buôn bán động vật hoang dã nói chung và các loài rùa nói riêng. Gắn thiết bị giám sát cho rùa Sa nhân (Sacalia quadriocellata) CCD sẽ tiếp tục phối hợp với Xuân Liên thực hiện các hoạt động điều tra, gắn thiết bị theo dõi và tái thả rùa để nghiên cứu về sinh thái cũng như đánh giá khả năng sống sót và phát triển của các cá thể rùa được tái thả.  Ngoài ra, CCD cũng sẽ thúc đẩy hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức bảo tồn rùa và các loài động vật hoang dã khác cho người dân tại khu vực vùng đệm của Xuân Liên, nhằm giảm thiểu tác động của con người đến rừng và việc săn bắt, buôn bán và tiêu thụ động vật hoang dã.

Tháng 3 vừa qua, Trung tâm bảo tồn thiên nhiên và phát triển (CCD) phối hợp với Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên (KBTTN) tiến hành nghiên cứu thực địa nhằm đánh giá về quần thể và phân bố của các loài rùa và cu li ở Xuân Liên. Hoạt động điều tra được thực hiện ở các tiểu khu 498, 495 và 507, đây là thượng nguồn của các con suối chính của khu bảo tồn như Hon Moong, Hón Cà, Vũng Bò. Sinh cảnh chính của khu vực là rừng tre nứa và hỗn giao tre nứa, đây được xem là vùng sống thích hợp của nhiều loài rùa cũng như cu li. Tuy nhiên, rất ít các dấu hiện các các loài cu li được ghi nhận ở khu vực này, thời gian điều tra cũng là đầu mùa xuân, thời tiết còn khá lạnh nên rùa cũng chưa hoạt động nhiều. Mặc dù vậy, nhóm cũng đã ghi nhận được nhiều động vật khác ở các điểm nghiên cứu gồm sóc bay nhỏ ( Hylopetes phayrei ), rái cá vuốt bé ( Aonyx cinereus ), cầy vòi đốm ( Paradoxurus hermaphroditus ), vooc xám ( Trachypithecus phayrei ) và vượn bạc má bắc ( Nomascus leucogenys ), khỉ cộc ( Macaca arctoides ), mang và lợn rừng cùng nhiều loài bò sát, ếch nhái. Trong quá trình điều tra, nhóm cũng đã ghi nhận và tháo gỡ nhiều bẫy động vật đặt trong rừng, cùng nhiều lán tạm của người dân vào vùng lõi khu bảo tồn để bắt cá, ếch và các động vật nhỏ. Các ghi nhận cho thấy đây là một trong các khu vực phân bố tập trung của động vật trong khu bảo tồn và cũng là khu vực chịu nhiều tác động từ người dân địa phương. Cu li và rùa đều thuộc nhóm loài được được bảo vệ nghiêm ngặt bởi pháp luật Việt Nam. Phần lớn các loài rùa và cả hai loài Cu li phân bố tại Xuân Liên đều thuộc các danh mục được bảo vệ trong Nghị định số 06/2019/NĐ-CP và Nghị định số 64/2019/NĐ-CP. Do đó việc tuần tra bảo vệ các khu vực có các loài này phân bố để giảm thiểu các tác động là cần thiết. Trong thời gian tới, CCD sẽ tiếp tục phối hợp và thúc đẩy các hoạt động điều tra nghiên cứu các loài rùa và cu li Xuân Liên nhằm cung cấp thông tin về sự đa dạng loài, quần thể cũng như các cơ hội để bảo tồn, phục hồi quần thể cho các loài này. Đồng thời, CCD cũng sẽ phối hợp với Xuân Liên tổ chức các hoạt động truyền thông cho cộng đồng để hạn chế các hoạt động săn bắt động vật hoang dã trái phép và nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo tồn các loài rùa, cu li cũng như các loài động vật nguy cấp khác ở trong khu bảo tồn. Ảnh 1: Cán bộ CCD đang tiến hành đặt bẫy ảnh tại một số tuyến điều tra Ảnh 2: Cán bộ CCD đang thực hiện hoat động điều tra theo tuyến đêm Ảnh 3: Cán bộ CCD đang thực hiện điều tra rùa Ảnh 4: Cán bộ CCD đang thực hiện điều tra rùa Ảnh 5: Đoàn điều tra đang di chuyển vào khu vực điều tra