Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa – Phượng Hoàng, tỉnh Thái Nguyên nằm trong hành lang núi đá vôi Trung Quốc – Việt Nam, nơi có nhiều loài đặc hữu, bị đe doạ tuyệt chủng và các sinh cảnh đá vôi quan trọng cho đa dạng sinh học. Mặc dù là ngôi nhà cho nhiều loài quý hiếm, địa hình đá vôi hiểm trở cũng gây khó khăn cho lực lượng bảo vệ rừng, tăng nguy cơ săn, bắt, xâm lấn/khai thác tài nguyên thiên nhiên trong bối cảnh một bộ phận người dân vùng đệm vẫn có cuộc sống phụ thuộc vào rừng. Bên cạnh những thách thức này, Khu dự trữ thiên nhiên cũng cần bổ sung các công cụ chuyên dụng, chuẩn hóa quy trình quản lý và nâng cao năng lực kỹ thuật để thực hiện giám sát đa dạng sinh học theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời cần một cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các bên để triển khai các hoạt động bảo tồn một cách đồng bộ, bền vững. Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng Nhằm giải quyết các vấn đề này, đầu tháng 4, Ban Quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức buổi họp với Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) nhằm tăng cường hợp tác và hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học tại Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa – Phượng Hoàng. Từ trái qua phải Hình 1: Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hà - Giám đốc CCD chia sẻ các giải pháp và mô hình phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học tại Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng. Hình 2: Ông Nguyễn Văn Tuyên, Giám đốc Ban Quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ tỉnh Thái Nguyên chia sẻ công tác bảo tồn tại Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng. Tại cuộc họp, Ban quản lý đã chia sẻ hiện trạng tài nguyên rừng, công tác bảo tồn các loài động, thực vật nguy cấp, quý, hiếm tại Khu Dự trữ thiên nhiên; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm trong triển khai các mô hình bảo tồn gắn với sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương. Bên cạnh đó, CCD đã giới thiệu các chương trình, dự án tiêu biểu đang triển khai tại một số khu bảo tồn trên cả nước, đặc biệt là các giải pháp ứng dụng công nghệ trong giám sát đa dạng sinh học, quản lý dữ liệu và bảo tồn dựa vào cộng đồng. Buổi họp đã tạo tiền đề để hai bên tiếp tục tăng cường phối hợp, góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh. Trong các năm qua, CCD đang áp dụng các mô hình bảo tồn dựa vào cộng đồng tại các khu vực núi đá vôi quan trọng như Rừng đặc dụng Hương Sơn (thành phố Hà Nội), Rừng phòng hộ Kim Bảng (Ninh Bình), Rừng phòng hộ Lạc Thủy (Phú Thọ). Các mô hình này giúp bảo tồn hiệu quả các loài mục tiêu; củng cố cơ chế đồng quản trị giữa chính quyền, ban quản lý, đại diện thôn bản, nhóm cộng đồng; nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng cho các bên liên quan và cải thiện sinh kế cho người địa phương.

Năm 2025, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) phối hợp với Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô, tỉnh Đắk Lắk đã xác nhận sự hiện diện của nhiều loài nguy cấp, quý, hiếm tại khu vực này, trong đó có bò rừng và bò tót. Bước sang năm 2026, với sự hỗ trợ của Quỹ Bảo tồn Động thực vật hoang dã Việt Nam ( Conservation Vietnam ), CCD và Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô tiếp tục phối hợp triển khai Dự án Bảo tồn và phục hồi các loài Bò tót (Bos gaurus) và Bò rừng (Bos javanicus). Hoạt động thuộc Chương trình Bảo tồn các loài bò hoang tại Việt Nam. Từ trái qua phải Hình 1: Khóa tập huấn có sự tham gia của đội ngũ cán bộ kỹ thuật, kiểm lâm và lực lượng bảo vệ rừng tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô Hình 2: Chia sẻ về các thiết bị điều tra, giám sát động vật hoang dã Trong khuôn khổ dự án, các đợt điều tra thực địa sẽ được triển khai trong cả mùa khô và mùa mưa nhằm đánh giá chính xác quy mô quần thể, vùng phân bố và phạm vi hoạt động của các đàn bò hoang trong Khu bảo tồn. Để chuẩn bị cho hoạt động này, trong tháng 3, CCD và Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô đã tổ chức khóa tập huấn nâng cao năng lực sử dụng bẫy ảnh và thiết bị bay không người lái tích hợp cảm biến nhiệt cho đội ngũ cán bộ kỹ thuật, kiểm lâm và lực lượng bảo vệ rừng. Tại khóa tập huấn, các học viên được hướng dẫn cách cài đặt, vận hành, bảo quản thiết bị, cũng như quản lý và phân tích dữ liệu thu thập được. Bên cạnh đó, học viên còn được trang bị kỹ năng định danh loài thông qua hình ảnh trực quan và thực hành điều tra ngoài thực địa. Từ trái qua phải từ trên xuống dưới Hình 1 & 2: Học viên thực hành sử dụng bẫy ảnh ngoài thực địa Hình 3: Hướng dẫn cách cài đặt và sử dụng thiết bị bay không người lái tích hợp cảm biến nhiệt Hình 4: Học viên thực hành với thiết bị bay không người lái tích hợp cảm biến nhiệt Trong thời gian tới, nhằm tiếp tục nâng cao năng lực kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm, cán bộ và lực lượng bảo vệ rừng tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô sẽ tham gia các chuyến tham quan, học tập tại những mô hình bảo tồn bò hoang tiêu biểu. Đây là cơ hội để quan sát thực tế và tiếp cận các phương pháp quản lý, bảo tồn hiệu quả. Song song với đó, để đảm bảo nguồn lực cho các hoạt động bảo tồn bền vững, CCD sẽ phối hợp với Conservation Vietnam và các đối tác tìm kiếm, thúc đẩy các cơ hội đầu tư dài hạn cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô và các khu vực khác trong Dự án. Từ trái qua phải Hình 1: Bò tót (Bos gaurus) tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô Hình 2: Bò rừng (Bos javanicus) tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Ea Sô

Trong tháng 3, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) phối hợp với Ủy ban Nhân dân xã Mỹ Đức, thành phố Hà Nội tổ chức các buổi truyền thông nâng cao ý thức bảo tồn loài Voọc mông trắng và các loài hoang dã tại Rừng đặc dụng Hương Sơn cho người dân và học sinh các trường tiểu học, trung học cơ sở thuộc vùng đệm. Hoạt động là một phần của dự án Tăng cường vai trò của cộng đồng trong phòng, chống các vi phạm pháp luật tại rừng Hương Sơn, được tài trợ bởi Sáng kiến sinh thái nhằm ứng phó với tội phạm môi trường (ECO-SOLVE) - một chương trình của tổ chức Sáng kiến Toàn cầu chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (GI-TOC). Theo thứ tự từ trái qua phải Hình 1 - Giới thiệu về các loài linh trưởng tại Việt Nam Hình 2 - Người dân thôn Ái Nàng tham gia thảo luận Hình 3 - Chia sẻ các quy định pháp luật bảo vệ các loài hoang dã nguy cấp, quý, hiếm và chế tài liên quan Hình 4 - Người dân thôn Ái Nàng trình bày kết quả thảo luận nhóm Hình 5 - Cam kết bảo vệ rừng và đa dạng sinh học của người dân thôn Ái Nàng, xã Mỹ Đức Các buổi tập trung vào giới thiệu các loài linh trưởng, đặc biệt là voọc mông trắng tại Rừng đặc dụng Hương Sơn. Bên cạnh đó, chương trình còn truyền tải vai trò của các loài hoang dã trong các hệ sinh thái tự nhiên và các quy định của pháp luật bảo vệ chúng. Chương trình kỳ vọng sẽ giúp người dân và các em học sinh tham gia tích cực hơn vào bảo tồn voọc và các loài hoang dã ở rừng Hương Sơn. theo thứ tự từ trái qua phải từ trên xuống dưới: Hình 1, Hình 2 - Học sinh Trường Trung học cơ sở An Phú tham gia thảo luận Hình 3 - Cam kết bảo vệ rừng và đa dạng sinh học của học sinh Trường Tiểu học An Phú Hình 4 - Học sinh Trường Trung học cơ sở An Phú tự xây dựng các cam kết của mình trong bảo vệ rừng và đa dạng sinh học Với định hướng phát triển bền vững, CCD tiếp tục đẩy mạnh phối hợp với các địa phương, vườn quốc gia, khu bảo tồn và các chủ rừng trong việc triển khai các chương trình truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng. Đặc biệt, việc đưa giáo dục bảo tồn vào trường học được xem là giải pháp hiệu quả và lâu dài nhằm tăng cường hiểu biết về các thách thức môi trường hiện nay như biến đổi khí hậu, mất rừng, ô nhiễm và suy giảm đa dạng sinh học, từ đó thúc đẩy các hành động thiết thực hướng tới bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Trong năm 2025, tỉnh Điện Biên đón trên 1,45 triệu lượt khách du lịch, tổng doanh thu từ hoạt động du lịch đạt hơn 2.645 tỷ đồng. Năm 2026, Điện Biên hướng tới tăng trưởng hơn nữa trong ngành du lịch, trong đó tập trung thu hút nhiều hơn khách quốc tế. Để đạt được mục tiêu này, Điện Biên sẽ đăng cai tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, thể thao quy mô quốc gia như: Lễ hội Hoa Ban, lễ hội Hoa Anh Đào, ngày hội văn hóa dân tộc Mông toàn quốc, triển lãm mỹ thuật, Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Điện Biên và nhiều hoạt động văn hóa, thể thao sôi động khác. Từ trái qua phải từ trên xuống dưới Hình 1: Những nghệ nhân thêu giày người Xạ Phang Hình 2: Chợ phiên Tả Sìn Thàng giữ được nhiều nét văn hóa nguyên bản của các dân tộc vùng Tây Bắc cũng là điểm đến khó bỏ qua trên hành trình của du khách ghé thăm Điện Biên Hình 3: Điện Biên là điểm đến hấp dẫn ở vùng Tây Bắc, nổi bật với vẻ đẹp hoang sơ và đậm đà bản sắc văn hóa Hình 4: Ngày 6 – 12/3 vừa qua đã diễn ra Lễ hội Hoa Ban tại Điện Biên, thu hút khách thập phương đến tham dự Mặc dù tỉnh Điện Biên có đầy đủ cơ sở vật chất, điều kiện văn hóa, kinh tế, xã hội để đăng cai các sự kiện lớn, nhưng để tối ưu hiệu suất thu hút du khách, tỉnh đã xem xét các báo cáo tổng hợp về lượt khách và doanh thu hàng năm và nhận thấy số liệu chưa thể hiện đặc điểm du khách, sự quan tâm của họ với các dịch vụ,… Nhằm thu thập số liệu toàn diện hơn về du khách và các yếu tố khác của môi trường du lịch tại Điện Biên, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Điện Biên tiến hành nhiều khảo sát tập trung vào khách du lịch: (i) Đánh giá hiệu quả và mức độ nhận diện thương hiệu du lịch tỉnh Điện Biên; (ii) Dự báo xu hướng, nhận diện điểm mạnh, điểm yếu; (iii) Xây dựng dữ liệu về đặc điểm của khách du lịch; (iv) Thông tin đặc điểm chuyến đi du lịch; (v) Xác định mức chi tiêu và một số khoản chi tiêu chủ yếu của khách du lịch; (vi) Đo lường mức độ hài lòng, một số nhận xét, đánh giá của khách du lịch đối với cảnh quan thiên nhiên, môi trường, điều kiện vật chất, dịch vụ, chất lượng dịch vụ, giá dịch vụ, quan hệ cộng đồng đối với khách du lịch, an ninh, an toàn,… Từ trái qua phải Hình 1: Phỏng vấn du khách nước ngoài Hình 2: Phỏng vấn du khách trong nước Kết quả khảo sát sẽ góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu về thị trường khách du lịch, làm căn cứ đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và thúc đẩy phát triển du lịch tỉnh Điện Biên. Từ năm 2021, CCD đã đồng hành với Điện Biên trong phát triển du lịch tỉnh, chú trọng xây dựng các tuyến, điểm du lịch dựa vào các tiêu chí tiếp cận bền vững và khai thác những đặc trưng riêng, góp phần tích cực trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học, các di tích lịch sử, văn hóa cộng đồng, tâm linh, gìn giữ các loại hình nghệ thuật và làng nghề truyền thống. Năm 2023, CCD đã phối hợp với Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh hoàn thiện “Đề án phát triển du lịch tỉnh Điện Biên đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”. Đây là cơ sở quan trọng để định hướng phát triển Du lịch tỉnh Điện Biên trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn của vùng Trung du miền núi phía Bắc.

Trước thềm lễ hội chùa Hương 2026, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) phối hợp với Ủy ban Nhân dân xã Hương Sơn, thành phố Hà Nội lắp đặt 12 biển mang thông điệp bảo vệ rừng dọc tuyến du khách đi lễ chùa Hương, tại các cửa rừng và khu dân cư ven Rừng đặc dụng Hương Sơn. Đây là hành động nhằm nâng cao nhận thức của người dân địa phương và du khách trong bảo vệ các loài động vật đang bị đe dọa tuyệt chủng, hiểu biết pháp luật và các giá trị đa dạng sinh học quý tại Hương Sơn nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung. từ trái qua phải Hình 1: Tổ cộng đồng trên tuyến giám sát voọc mông trắng tại rừng Hương Sơn Hình 2: Trong tháng đầu tiên của lễ hội chùa Hương năm 2025, Quần thể danh thắng Hương Sơn đã đón 542.676 lượt du khách về thăm quan, trảy hội. ©CCD/2026 Từ năm 2021, CCD cùng các đối tác đã và đang góp phần bảo vệ các loài động, thực vật hoang dã và ngôi nhà của chúng tại Rừng đặc dụng Hương Sơn như: Thành lập tổ giám sát voọc mông trắng dựa vào cộng đồng, phối hợp với xã Hương Sơn nhằm duy trì hoạt động giám sát hàng tháng và ghi nhận, báo cáo các biến động đến cơ quan chức năng; Phát đi những thông điệp bảo vệ thiên nhiên và thông tin pháp luật liên quan trên hệ thống loa chùa, đài phát thanh VOV Giao thông, các bảng thông tin dọc tuyến hành hương và tại các khu vực lân cận, có nhiều hoạt động của người dân. ©CCD/2026 Trong thời gian tới, CCD sẽ mở rộng các hoạt động truyền thông tại trường học và cộng đồng dân cư quanh rừng, nhằm nâng cao nhận thức về bảo tồn đa dạng sinh học và các quy định pháp luật liên quan. Thông qua những nỗ lực bền bỉ này, CCD kỳ vọng mỗi du khách và người dân địa phương trong không khí hội xuân không chỉ cầu chúc cho một năm mới bình an, mà còn chung tay gìn giữ những giá trị thiên nhiên làm nên nét hài hòa giữa tâm linh và sinh thái của Hương Sơn.

Công ước về Đa dạng sinh học (CBD) được ra đời năm 1992 là một hiệp ước đa phương, có mục tiêu phát triển các chiến lược quốc gia về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học. Việt Nam ký tham gia Công ước năm 1994. Theo quy định của Công ước, các thành viên phải định kỳ nộp báo cáo quốc gia về các biện pháp đã thực hiện để triển khai Công ước và hiệu quả của các biện pháp đó trong việc đạt được các mục tiêu đã đề ra. Từ trái qua phải, từ trên xuống dưới Hình 1: Hội thảo được tổ chức với sự tham gia của đại diện các Cục, tổ chức trong nước và quốc tế, khối tư nhân Hình 2: Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hà - Giám đốc CCD trình bày về kế hoạch xây dựng Báo cáo quốc gia lần thứ 7 Hình 3 & 4: Hội thảo đã nhận được nhiều sự đóng góp từ đại diện các đơn vị để báo cáo được sát thực, phù hợp với bối cảnh ở Việt Nam, đảm bảo tính khoa học và bao trùm các mục tiêu, chỉ tiêu của quốc gia, quốc tế. Năm 2026, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) phối hợp với Cục Bảo tồn Thiên nhiên và Đa dạng sinh học - Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc UNDP in Việt Nam  cùng các đối tác khác xây dựng Báo cáo quốc gia lần thứ 7, đánh giá tình hình thực hiện trong giai đoạn 2019–2025. Báo cáo sẽ tập trung xem xét tiến độ thực hiện các mục tiêu của Khung Đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh - Montreal (GBF) cũng như Chiến lược Quốc gia về Đa dạng Sinh học (NBSAP) của Việt Nam. Tiến sĩ Hoàng Thị Thanh Nhàn – Phó Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hội thảo Bên cạnh những nỗ lực của Chính phủ trong công tác quản lý, giám sát và phát huy giá trị đa dạng sinh học, các kết quả đạt được của Việt Nam còn là thành quả của sự tham gia và đóng góp của nhiều bên liên quan. Các chủ thể này bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương, các tổ chức xã hội dân sự, các viện nghiên cứu khoa học và công nghệ, các tổ chức phi chính phủ, khu vực tư nhân, cộng đồng địa phương và các đối tác quốc tế. Việc khuyến khích và ghi nhận sự tham gia của nhiều chủ thể là một định hướng quan trọng của Công ước nhằm bảo đảm cách tiếp cận toàn diện và bao trùm trong bảo tồn đa dạng sinh học. Đại diện của các bên liên quan cũng sẽ tham gia vào quá trình thu thập thông tin và xây dựng Báo cáo quốc gia lần thứ 7 cùng với CCD. Chuyên gia CCD chia sẻ về các mục tiêu, chỉ tiêu của GBF và NBSAP Trong quá trình hoạt động với tư cách là một tổ chức khoa học và công nghệ của Việt Nam, CCD không chỉ trực tiếp đóng góp vào việc thực hiện các mục tiêu về đa dạng sinh học của quốc gia mà còn đồng hành với các cơ quan quản lý nhà nước trong việc đánh giá, giám sát tiến độ thực hiện các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Thông qua nhiệm vụ xây dựng Báo cáo quốc gia lần thứ 7, CCD tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan nhằm tổng hợp, đánh giá đầy đủ những kết quả đạt được, khó khăn gặp phải, đồng thời đề xuất các định hướng và giải pháp cho giai đoạn tiếp theo.

1057 người. 12 dân tộc anh em. 16 thôn vùng đệm. Trong năm qua, 1.057 người dân (591 nam, 466 nữ) thuộc 12 dân tộc anh em, gồm Dao, Ê Đê, H’Mông, Kinh, Mường, Nùng, Tày, Thái, Gia Rai, Xơ Đăng và Chứt, Sán Chỉ tại 16 thôn vùng đệm Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô và Rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng đã tham gia các buổi truyền thông về bảo vệ rừng và đa dạng sinh học do Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển tổ chức. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức, các buổi truyền thông đã giúp người dân hiểu rõ hơn vai trò và giá trị của rừng, các hệ sinh thái tự nhiên đối với sinh kế và cuộc sống hằng ngày. Quan trọng hơn, những câu chuyện về các loài động, thực vật đặc hữu, nguy cấp của tỉnh Đắk Lắk đã khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm trong mỗi người – trách nhiệm gìn giữ rừng, bảo vệ thiên nhiên cho hôm nay và cho cả các thế hệ mai sau. Đặc biệt, các buổi truyền thông với sự tham gia của đa dạng thành phần gái, trai, trẻ, già từ nhiều dân tộc anh em với các truyền thống lâu đời gắn bó với rừng đã tạo ra một bầu không khí gần gũi, cởi mở và cũng là cơ hội quý để cùng lắng nghe chia sẻ giữa các cộng đồng. Những hiểu biết này chính là nền tảng quan trọng để xây dựng các sáng kiến và chương trình bảo tồn phù hợp với thực tiễn của từng cộng đồng và bền vững hơn. Bảo tồn không chỉ là bảo vệ rừng, không chỉ là trồng cây, mà còn là sự đồng hành để giữ gìn những giá trị đã nuôi sống con người và tạo ra một trái đất với sự phồn thịnh! CCD cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng địa phương và các đối tác, kết hợp khoa học và tri thức bản địa để thúc đẩy các giải pháp bảo tồn dựa vào cộng đồng, góp phần bảo vệ rừng và bảo tồn và phục hồi các giá trị đa dạng sinh học một cách bền vững.

Nằm ở điểm cực Tây của Tổ quốc, Khu Dự trữ Thiên nhiên Mường Nhé (tỉnh Điện Biên) là khu vực ngã ba biên giới và là một trong những vùng có giá trị bảo tồn đa dạng sinh học tiêu biểu của khu vực Tây Bắc Việt Nam. Tuy nhiên, các hệ sinh thái nơi đây vẫn đang chịu nhiều áp lực từ con người như săn bắt, bẫy động vật hoang dã, khai thác gỗ và chăn thả gia súc trong rừng tự nhiên. Mường Nhé còn được biết đến là nơi sinh sống của vượn má trắng (Nomascus leucogenys) – một trong những loài linh trưởng nguy cấp nhất ở Việt Nam và trên thế giới. từ trái qua phải Hình 1: Vượn đen má trắng (con đực và con cái) Hình 2: Hoạt động điều tra vượn má trắng tại hiện trường Hình 3: Khu Dự trữ Thiên nhiên Mường Nhé ©CCD/2026 Từ tháng 11/2025 đến tháng 01/2026, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Ban Quản lý Khu Dự trữ Thiên nhiên Mường Nhé triển khai chương trình điều tra vượn má trắng ngoài thực địa, đồng thời thực hiện các hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức cho cộng đồng vùng đệm. Các hoạt động này giúp người dân hiểu rõ hơn về mức độ nguy cấp của loài cũng như các quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ loài linh trưởng đặc biệt này. Chương trình được hỗ trợ bởi Quỹ Rufford và Quỹ Mohamed bin Zayed về bảo tồn loài. Kết quả điều tra đã khẳng định Mường Nhé là một trong những khu vực quan trọng đối với công tác bảo tồn vượn má trắng tại Việt Nam. Bên cạnh đó, nhóm khảo sát cũng ghi nhận sự hiện diện của nhiều loài động vật nguy cấp khác, tiếp tục khẳng định vai trò then chốt của Mường Nhé trong nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học của cả nước và khu vực Tây Bắc. từ trái qua phải: Hình 4: Tổ chức buổi truyền thông cho người dân tại bản Nậm San 2 – xã Mường Nhé Hình 5: Người dân tham dự và chia sẻ thông tin về vượn má trắng và các loài hoang dã khác tại Mường Nhé. Hình 6: CCD phối hợp với Khu Dự trữ Thiên nhiên Mường Nhé đặt các bảng truyền thông ở thôn bản và trường học Hình 7: Treo biển truyền thông tại các trường Tiểu học và Trung học cơ sở xã Sín Thầu Hình 8: Treo biển truyền thông tại bản Nậm San 2 – xã Mường Nhé ©CCD/2026 Thông qua các chương trình truyền thông tại thôn bản, người dân được cung cấp thông tin về vượn đen má trắng, vai trò của loài trong hệ sinh thái, cũng như các quy định của pháp luật về bảo vệ rừng và động vật hoang dã – đặc biệt là các loài linh trưởng nguy cấp. Những thông tin thu thập được về quần thể vượn sẽ là cơ sở quan trọng để Mường Nhé xây dựng các kế hoạch bảo tồn cụ thể, có trọng tâm và hiệu quả hơn. Đồng thời, các hoạt động truyền thông cũng góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy trách nhiệm của cộng đồng địa phương trong việc chung tay bảo vệ rừng và đa dạng sinh học. CCD kỳ vọng rằng sự phối hợp chặt chẽ giữa CCD, Khu Dự trữ Thiên nhiên Mường Nhé và cộng đồng địa phương sẽ góp phần bảo vệ lâu dài các giá trị đa dạng sinh học độc đáo của khu vực này.

Voọc mông trắng (Trachypithecus delacouri) là loài linh trưởng chỉ có ở Việt Nam và được pháp luật bảo vệ ở mức cao nhất. Trong cánh rừng trên núi đá vôi tại Kim Bảng, tỉnh Ninh Bình – một trong những nơi cư trú quan trọng của loài linh trưởng này, công tác bảo vệ rừng và voọc mông trắng đang diễn ra trong điều kiện khó khăn do địa hình hiểm trở và hạn chế nguồn lực. Trong bối cảnh đó, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD), với sự hỗ trợ từ Quỹ Bảo tồn động thực vật hoang dã Việt Nam (Conservation Vietnam), đã Phối hợp với Chi cục Kiểm lâm Ninh Bình (trước đây là Hà Nam) thành lập tổ cộng đồng giám sát voọc mông trắng từ năm 2020 đến nay. Không chỉ định kỳ đi cùng hỗ trợ giám sát voọc mông trắng, CCD và Hạt kiểm lâm Vùng 4 (trước đây là Hạt Kiểm lâm Kim Bảng) còn tập huấn và hướng dẫn tổ cộng đồng các kiến thức, kỹ năng, thiết bị cần thiết để tuần tra, giám sát voọc và ghi nhận biến động về rừng và các loài động vật hoang dã. Nhóm cộng đồng đã thực hiện các hoạt động giám sát hiệu quả liên tục, giúp bảo vệ và duy trì được các giá trị đa dạng sinh học đặc biệt của vùng núi đá vôi này. Mời các bạn xem chi tiết những chia sẻ từ những người giữ rừng Kim Bảng trong phóng sự của Báo và Phát thanh, Truyền hình Ninh Bình bên dưới.

Trong tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nam Nung - tỉnh Lâm Đồng tổ chức khóa tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ và nhân viên của Khu bảo tồn về nhận dạng, điều tra và giám sát các loài động, thực vật. Khóa tập huấn nhằm đáp ứng yêu cầu đánh giá tài nguyên đa dạng sinh học, phục vụ xây dựng các chương trình bảo tồn và kế hoạch nghiên cứu khoa học hàng năm tại Nam Nung. Nội dung tập huấn tập trung hướng dẫn sử dụng các thiết bị như máy ảnh, bẫy ảnh và thiết bị bay không người lái (drone) trong điều tra, giám sát loài và đánh giá hiện trạng rừng. Bên cạnh đó, việc ứng dụng các công cụ này giúp Khu Bảo tồn kịp thời phát hiện và ứng phó với những biến động trong khu vực. từ trái sang phải: Hình 1: Hướng dẫn cài đặt bẫy ảnh Hình 2: Hướng dẫn nhận dạng các loài thực vật quý, hiếm Hình 3: Hướng dẫn sử dụng thiết bị bay không người lái ©CCD/2025 Song song với hoạt động tập huấn kỹ thuật, CCD và Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nam Nung đã phối hợp biên soạn và giới thiệu tới học viên Sổ tay nhận dạng một số loài động, thực vật nguy cấp, quý, hiếm tại Khu bảo tồn. Sổ tay cung cấp nhiều nội dung cập nhật về quy định pháp luật và thông tin khoa học liên quan đến các loài hoang dã, qua đó trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Nam Nung. Khóa tập huấn được xây dựng dựa trên khảo sát cụ thể về nhu cầu và yêu cầu thực tế của cán bộ, nhân viên Khu bảo tồn. Thông qua việc kết hợp giữa lý thuyết, thực hành và xử lý các tình huống thường gặp, khóa tập huấn đã giúp học viên nâng cao kỹ năng nhận diện, phân loại, điều tra, giám sát loài, đồng thời bước đầu xây dựng kế hoạch bảo tồn cho một số loài quan trọng tại khu vực như bò tót, vượn má vàng… từ trái sang phải: Hình 4: Sổ tay nhận dạng một số loài động, thực vật nguy cấp, quý, hiếm tại Khu bảo tồn Hình 5: Thực hành cài đặt bẫy ảnh ©CCD/2025 Kết hợp với các công cụ viễn thám đã được tập huấn trước đó, CCD kỳ vọng đội ngũ cán bộ, nhân viên Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nam Nung sẽ từng bước hoàn thiện quy trình quản lý tài nguyên rừng và nâng cao năng lực bảo tồn các loài hoang dã. Qua đó, góp phần tăng cường hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ hệ sinh thái rừng và các loài quý, hiếm tại Nam Nung trong dài hạn.

Chà vá chân nâu (Pygathrix nemaeus) và chà vá chân xám (Pygathrix cinerea) là hai loài linh trưởng quý, hiếm, sinh sống chủ yếu trong các khu rừng dọc dãy Trường Sơn kéo dài đến khu vực Tây Nguyên. Vườn quốc gia Chư Mom Ray (tỉnh Quảng Ngãi) được ghi nhận là nơi có sự hiện diện của cả hai loài chà vá này, tuy nhiên trong một thời gian dài, công tác bảo tồn 2 loài này tại khu vực vẫn chưa nhận được sự quan tâm tương xứng. từ trái sang phải Hình 1: Lắp đặt biển truyền thông tại nhà rông xã Sa Thầy. Hình 2: Lắp đặt biển truyền thông tại nhà rông xã Rờ Kơi. Hình 3: Lắp đặt biển truyền thông tại nhà rông xã Mô Rai. ©CCD/2026 Trước thực trạng các quần thể chà vá chân nâu và chân xám có xu hướng suy giảm, đồng thời với nạn săn, bẫy, bắt vẫn còn là vấn đề nhức nhối, từ cuối năm 2025, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) phối hợp cùng Vườn quốc gia Chư Mom Ray lắp đặt các bảng thông tin và trao tặng áo có thông điệp bảo vệ chà vá tại các khu dân cư thuộc vùng lõi của Vườn. Thông qua các thông điệp được đặt tại các không gian sinh hoạt cộng đồng, chúng tôi hy vọng người dân tại đây sẽ không chỉ hiểu rõ hơn về hai loài chà vá và các quy định pháp luật liên quan, mà còn thêm trân trọng những giá trị đa dạng sinh học quý giá của Vườn quốc gia Chư Mom Ray. Đây cũng chính là những giá trị cốt lõi mà Quỹ Rufford – nhà tài trợ của dự án – luôn ủng hộ và đồng hành. từ trái sang phải Hình 4: Trao áo cho người dân với thông điệp bảo vệ chà vá Hình 5: Nhà rông là trung tâm sinh hoạt cộng đồng, văn hóa và tâm linh của các dân tộc ở Tây Nguyên. ©CCD/2026 Song song với hoạt động nâng cao nhận thức, CCD đã và đang tổ chức nhiều đợt điều tra, giám sát thực địa nhằm bổ sung thông tin về quần thể, đặc điểm sinh học cũng như những biến động trong sinh cảnh của hai loài. Các dữ liệu thu thập được sẽ được chia sẻ với Chư Mom Ray nhằm phục vụ công tác xây dựng kế hoạch quản lý và bảo tồn lâu dài cho Vườn. Hãy cùng đón chờ những hoạt động bảo tồn chà vá của CCD tại Vườn quốc gia Chư Mom Ray trong thời gian tới nhé!

Trong tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (CCD) đã phối hợp với Ban Quản lý Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nam Nung tổ chức khóa tập huấn “Ứng dụng các phần mềm hệ thống thông tin địa lý và viễn thám trong quản lý tài nguyên rừng”. Hoạt động nhằm nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ cho đội ngũ cán bộ, nhân viên làm công tác bảo vệ và quản lý rừng tại Nam Nung. từ trái sang phải Hình 1: Hướng dẫn thu thập dữ liệu ngoài hiện trường Hình 2: Hướng dẫn xử lý dữ liệu hiện trường CCD/2025 Tham gia khóa tập huấn, cán bộ, nhân viên Ban Quản lý và các trạm quản lý bảo vệ rừng đã được hướng dẫn sử dụng thiết bị định vị và di động để thu thập dữ liệu hiện trường; các phần mềm hệ thống thông tin địa lý (GIS) như MapInfo và QGIS trong quản lý và cập nhật cơ sở dữ liệu hiện trạng tài nguyên rừng; kết hợp thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm phân tích hiện trạng rừng, theo dõi biến động tài nguyên và hỗ trợ công tác kiểm soát cháy rừng. từ trái sang phải Hình 3: Hướng dẫn sử dụng phần mềm QGIS Hình 4: Học viên trao đổi, thảo luận tại lớp học CCD/2025 Xuất phát từ nhu cầu đào tạo thực tiễn của Khu Bảo tồn Thiên nhiên Nam Nung, nội dung khóa tập huấn được thiết kế theo hướng ứng dụng, tập trung vào hướng dẫn vận hành, triển khai thực tế và xử lý các vấn đề thường gặp trong công tác viễn thám, quản lý dữ liệu không gian và lập báo cáo tuần tra rừng. Thông qua hoạt động này, CCD tiếp tục khẳng định vai trò đồng hành cùng các vườn quốc gia và khu bảo tồn trong nâng cao năng lực điều tra, giám sát đa dạng sinh học và quản lý tài nguyên rừng. Việc tích hợp các công nghệ tiên tiến không chỉ giúp tăng độ chính xác và hiệu quả quản lý, mà còn góp phần hệ thống hóa dữ liệu và nâng cao khả năng ứng phó kịp thời trước những biến động về tài nguyên và môi trường tại khu vực.